Projekty Badacze KMO

Wielkie żarcie

Badacze KMO 2022-23 – Mazowsze

Czy słyszycie? Mimo nadstawiania uszu i wytężonej uwagi nie rozpoznajecie odgłosów chrupania, mlaskania, gryzienia? A przecież wokół nas ma miejsce  olbrzymia uczta, trwa nieustanne WIELKIE ŻARCIE! Nie słychać, nie widać, a cały czas ubywa nam fragmentów otoczenia. Co jest pożerane? Wszystko – i stalowe mosty, i plastikowe butelki, i betonowe nawierzchnie lotnisk. A kto to wszystko pochłania w procesie nieustającej konsumpcji? Wielkim żarłokiem jest potrzebny nam do życia tlen, pomaga mu w żarciu woda i ułatwiają to pochłanianie „przyprawy” – rozpuszczane w wodzie sole.

Korozja, bo o niej mowa, to nie tylko utajone, bezgłośne zjawisko fizyko-chemiczne. To bezzwrotna starta zabierając nam istotną część dzieł naszych rąk i maszyn. Przybliżone szacunki dla Polski mówią o 6-10% PKB, czyli kwocie około 60 mld $ rocznie – to ponad dwa razy tyle, ile wynosi budżet na naukę.

Czy lubimy, jak nam ktoś wyjada produkty z lodówki, gdy znikają ulubione chipsy lub parówki? Jak najłatwiej zabezpieczyć te produkty przed żarłokami? Można schować, ukryć – w przypadku korozji nie pozwolić na dostęp czynników korodujących do ich „pokarmu”. Można pomalować, zabezpieczyć szczelną folią. Można też podsunąć żarłokowi inny produkt, tańszy, którego ubytek jest dla nas mniej istotny. Najczęściej są to inne metale lub inne tworzywa. Można też – trochę jak w przypadku „elektrycznego pastucha” odstraszyć żarłoka od „naszego” pola – i takie elektryczne metody są w praktyce stosowane.

Walka z korozją to nieustanna bitwa, w której ciągle pojawiają się zarówno nowe metody obrony, jak i nowe zagrożenia. Jakie? Tu jest właśnie pole do działania dla badaczy – rozpoznać, zbadać i zabezpieczyć. Do dzieła!

fot. Adam Zahler

O projekcie

Rozpoczynamy kolejną edycję Badaczy KMO. 20 Klubów Młodego Odkrywcy zaplanuje i przeprowadzi projekty badawcze, dzięki którym lepiej pozna zjawisko korozji oraz jaki wpływ mają czynniki zewnętrzne na wytrzymałość materiałów. Wyniki projektów kluby zaprezentują na spotkaniu w Centrum Nauki Kopernik. Wzorem poprzednich edycji w ramach działań projektowych stworzymy opiekunom przestrzeń do współpracy i wymiany doświadczeń oraz zapewnimy materiały do realizacji projektów i wsparcie merytoryczne.

Harmonogram projektu

  • 3 grudnia warsztaty dla opiekunów zainteresowanych udziałem w projekcie Zgłoś się!
  • 3 – 11 grudnia termin nadsyłania zgłoszeń do projektu
  • do 15 grudnia informacje o zakwalifikowaniu się do projektu
  • II połowa grudnia – koniec marca planowanie i realizacja projektów badawczych w klubach. Podczas planowania i realizacji projektów odbędą się 2 spotkania online dla opiekunów.
  • II połowa kwietnia prezentacje wyników projektów przez kluby w Centrum Nauki Kopernik

Adresaci projektu

Zapraszamy kluby, do których należą uczniowie szkół podstawowych, działające w województwie mazowieckim.

Szczególnie zachęcamy do udziału kluby:

– prowadzone przez opiekunów z niewielkim doświadczeniem w realizacji projektów badawczych z uczniami/klubowiczami,

– działające poza Warszawą,

– angażujące w działania uczniów/uczennice z Ukrainy.

Zespół projektu

  • Adam Zahler, Centrum Nauki Kopernik

Z Centrum Nauki Kopernik współpracuje od 11 lat – jako animator, prowadzący zajęcia w laboratorium chemicznym i fizycznym. Aktywnie współtworzy zestawy edukacyjne i scenariusze zajęć w ramach wielu projektów – ostatnio Modułowych Pracowni Przyrodniczych. Wykorzystuje swoje inżynierskie doświadczenie zdobyte przy konstrukcjach przemysłowych układów filtracyjnych i instalacji odpylających. Jako absolwent Zakładu Technologii Ciała Stałego Wydziału Chemicznego Politechniki Warszawskiej proponuje i ocenia doświadczenia, zwłaszcza te dotyczące fizyki i chemii  leżące na pograniczu dydaktyki i praktycznych zastosowań. Chętnie prowadzi zajęcia warsztatowe dzieląc się interdyscyplinarną wiedzą.

  • Sylwia Jędra, Centrum Nauki Kopernik

Członkini zespołu KMO, w którym odpowiada za koordynację programu KMO w woj. mazowieckim i komunikację z opiekunami z regionu. Przez wiele lat zaangażowana w edukację pozaformalną młodzieży i projekty wolontariatu międzynarodowego, w tym projekty realizowane w szkołach i przedszkolach. Z wykształcenia chemiczka.

Sylwia Jędra, Adam Zahler


Co wisi w powietrzu? Badamy zanieczyszczenia pyłowe.

Badacze KMO 2022 – Śląsk i Mazowsze

Jak wpływa wietrzenie klasy w przy dużym zanieczyszczeniu powietrza na dworze na jakość powietrza w naszym pomieszczeniu? Czy firana w oknie ma w tej sytuacji znaczenie? Czy ruch aut opiekunów odwożących uczniów pogarsza jakość powietrza w otoczeniu naszej szkoły? Jak interpretować informacje o zanieczyszczeniach z popularnych serwisów tematycznych?

Jeśli zadajecie sobie podobne pytania w klubie, interesujecie się zagadnieniami zanieczyszczeń powietrza lub chcielibyście je w działania klubu wprowadzić, zapraszamy do projektu edukacyjnego „Co wisi w powietrzu? Badamy zanieczyszczenia pyłowe.” z cyklu Badacze KMO. Będziecie mieli okazję do zgłębienia tej tematyki z klubem przy wykorzystaniu zestawu edukacyjnego MPP moduł „Jakość powietrza”, przeprowadzenia badania jakości powietrza w swojej okolicy, jak i współpracy z innymi klubami z regionów mazowieckiego i śląskiego.

Co nas czeka w projekcie?

  • Warsztaty dla opiekunów klubów online 28 stycznia, godz. 15 – 18

– wprowadzenie do projektu,

– zapoznanie z zestawem MPP „Jakość powietrza. Badanie zanieczyszczeń pyłowych.”

  • Eksperymentowanie z zestawem w klubach luty – marzec

– poznawanie zagadnień związanych z zanieczyszczeniami pyłowymi np. dotyczącymi źródeł zanieczyszczeń czy czynników wpływających na zanieczyszczenie powietrza,

– praktyka w prowadzeniu pomiarów za pomocą czujnika pyłów opartego na mikrokontrolerze microbit.

Na tym etapie odbędą się 2 spotkania online dla opiekunów: 1 i 22 marca, godziny popołudniowe

  • Badanie jakości powietrza w najbliższej okolicy kwiecień – maj

– przygotowanie projektów badawczych w zespołach 2-3 klubów przy wsparciu eksperta,

– realizacja projektów badawczych w klubach we współpracy w ramach zespołu przy wsparciu eksperta.

Na tym etapie odbędą się spotkania online klubów z ekspertem (terminy będą umówione z klubami w czasie projektu), ekspert będzie udzielał również konsultacji e-mailowych. Opiekunowie klubów spotkają się online 4 maja.

  • Prezentacja i dyskusja wyników badań na forum międzyklubowym II połowa maja, terminy będą umówione z klubami w toku projektu

– wystąpienia klubów na spotkaniu online.

  • Podsumowanie projektu z opiekunami klubów 7 czerwca

Planowane terminy spotkań mogą ulec nieznacznym zmianom.

Każdy klub otrzyma 2 zestawy MPP moduł „Jakość powietrza. Badanie zanieczyszczeń pyłowych”.

Podczas projektu Centrum Nauki Kopernik przeprowadzi badanie rozwoju kompetencji klubowiczów i opiekunów poprzez udział w Projekcie i wykorzystanie zestawu edukacyjnego.

Eksperci wspierający kluby podczas projektu

Adam Zahler, Centrum Nauki Kopernik

Z Centrum Nauki Kopernik współpracuje od 11 lat – jako animator, prowadzący zajęcia w laboratorium chemicznym i fizycznym. Aktywnie współtworzy zestawy edukacyjne i scenariusze zajęć w ramach wielu projektów – ostatnio Modułowych Pracowni Przyrodniczych. Wykorzystuje swoje inżynier­skie doświadczenie zdobyte przy konstrukcjach przemysłowych układów filtracyjnych i instalacji odpylają­cych. Jako absolwent Zakładu Technologii Ciała Stałego Wydziału Chemicznego Politechniki Warszawskiej proponuje i ocenia doświadczenia, zwłaszcza te dotyczące fizyki i chemii  leżące na pograniczu dydaktyki i praktycznych zastosowań. Chętnie prowadzi zajęcia warsztatowe dzieląc się interdyscyplinarną wiedzą.

Dr Zenon Kukuła, Wydział Nauk Ścisłych i Technicznych Uniwersytetu Śląskiego

Absolwent Uniwersytetu Śląskiego na Wydziale Matematyki Fizyki i Chemii. Od 1997 roku pracownik Instytutu Fizyki jako wykładowca w dziedzinie fizyki, elektroniki i informatyki. Adiunkt i kierownik pracowni dydaktycznych fizyki i elektroniki na wydziale Nauk Ścisłych i Technicznych. Członek Rady Dydaktycznej na wydziale do spraw kierunków fizycznych. Długoletni członek Polskiego Towarzystwa Fizycznego a obecnie pełniący funkcję sekretarza oddziału katowickiego PTF. Pasjonat elektroniki i fizyki. Lubi automatykę i mikrokontrolery w szerokich zastosowaniach.

Adresaci projektu

Zapraszamy kluby, do których należą uczniowie klas 6-8 szkół podstawowych oraz 1-2 szkół ponadpodstawowych, działające w województwie mazowieckim i śląskim.

Pierwszeństwo udziału będą miały kluby:

– działające w mniejszych miejscowościach,

– obejmujące działaniem dzieci i młodzież zagrożone wykluczeniem społecznym,

– prowadzone przez Opiekunów z niewielkim doświadczeniem w realizacji projektów edukacyjnych obejmujących działania wykorzystujące metodę badawczą.

W projekcie weźmie udział 18 klubów.

Wyniki naboru (25.01.2022)

Badacze KMO 2022 – lista klubow przyjętych do projektu

Regulamin projektu

Badacze KMO 2022 – regulamin

 

Organizatorzy i instytucje wspierające

Projekt jest organizowany przez Centrum Nauki Kopernik we współpracy z partnerem regionalnym – Uniwersytetem Śląskim (Wydziałem Nauk Ścisłych i Technicznych).

Osoby do kontaktu:

Centrum Nauki Kopernik Sylwia Jędra sylwia.jedra@kopernik.org.pl

Uniwersytet Śląski – Wydział Nauk Ścisłych i Technicznych Aneta Szczygielska – Łaciak aneta.szczygielska@us.edu.pl

Realizację projektu wspiera Polsko-Amerykańska Fundacja Wolności – partner strategiczny programu KMO i Fundacja Banku Ochrony Środowiska – fundator zestawów dla klubów.

 


Oko w oko z rozwielitką

Badacze KMO 2021 – Mazowsze

Publikacja

Oko w oko z rozwielitką, czyli jak zrealizować projekt badawczy w KMO

„Oko w oko z rozwielitką” to nie tylko temat zrealizowany w ramach działania Badacze KMO 2021, ale także przykład projektu badawczego do przeprowadzenia w klubach. W publikacji zamieściliśmy podstawowe informacje o projekcie, opis krok po kroku zgodnie z cyklem metody badawczej oraz zbiór praktyk wypracowanych przez kluby dotyczących m.in. pracy zespołowej w edukacji zdalnej czy roli Opiekuna w projekcie.*

Opis projektu

W I połowie 2021 r. dwanaście Klubów Młodego Odkrywcy z Mazowsza zrealizowało projekt „Oko w oko z rozwielitką”. Projekt był okazją do doświadczenia przez klubowiczów i klubowiczki elementów pracy badacza, a dla Opiekunów KMO do lepszego poznania edukacyjnych projektów badawczych.

Rozwielitki to małe, widoczne gołym okiem skorupiaki o niemalże przezroczystych pancerzach. W naturze żyją w stawach czy kałużach, żywią się glonami i zawiesiną organiczną odfiltrowywanymi z wody. Stanowią interesujący obiekt badawczy, który można z powodzeniem hodować w warunkach domowych.

Badanie żywotności, rozmnażania czy zachowania rozwielitek było ciekawym i wciągającym działaniem dla klubowiczów. Codzienny kontakt z tymi stworzeniami pozwolił zaobserwować i docenić różnorodność organizmów żywych, nawet tak niepozornych jak rozwielitki.

W trakcie projektu klubowicze przeszli przez kolejne etapy metody badawczej: prowadzili obserwacje, zadawali pytania, stawiali hipotezy, projektowali i prowadzili doświadczenia, zbierali i analizowali dane, mieli okazję do prezentowania i omawiania wyników z rówieśnikami. Dzięki temu rozwinęli kompetencje badawcze i społeczne.

Projekt był również propozycją na działanie KMO w edukacji zdalnej lub hybrydowej. Zachęcał klubowiczów do wykonywania różnorodnych zadań praktycznych, ale także komunikacji i współdziałania z kolegami i koleżankami.

Szczegóły projektu

W ramach projektu 12 klubów przeprowadziło projekt badawczy „Oko w oko z rozwielitką”, przygotowany przez zespół KMO z uwzględnieniem warunków edukacji zdalnej. Opiekunowie byli wspierani przez eksperta poprzez spotkania grupowe oraz konsultacje indywidualne.

Projekt był realizowany w okresie luty – czerwiec 2021 r.

Ramowy harmonogram projektu

  • Luty / marzec

19 lutego, g. 17 – 18.30 – 1. spotkanie dla Opiekunów uczestniczących w projekcie

Zapoznanie Klubów z projektem, przekazanie materiałów przez CNK

Zbieranie informacji, sformułowanie pytań badawczych i hipotezy w Klubach

  • Marzec / kwiecień

Projektowanie i rozpoczęcie badań w Klubach

  • Kwiecień / maj

Realizacja badań i obserwacje prowadzone przez Kluby

  • Maj / czerwiec

Analiza wyników i sformułowanie wniosków przez Kluby, ich prezentacja i dyskusja na spotkaniu finałowym

Ewaluacja Projektu z Opiekunami

Do udziału w projekcie zaprosiliśmy Kluby:

  • których członkami są uczniowie klas 4-8 szkół podstawowych,
  • działające w województwie mazowieckim, ze szczególnym uwzględnieniem Klubów zlokalizowanych poza Warszawą,
  • prowadzące działania w roku szkolnym 2020-2021,
  • prowadzone przez opiekunów mających niewielkie lub średnie doświadczenie w realizacji projektów badawczych.

Materiały do realizacji projektu

Kluby uczestniczące w projekcie otrzymały materiały do jego realizacji o wartości do 600 zł.

Wsparcie eksperta

Na każdym etapie projektu kluby otrzymały wsparcie eksperta dotyczące elementów metody badawczej. Wsparcie eksperta objęło:

– spotkania grupowe dla Opiekunów KMO odbywające się raz w miesiącu.

– konsultacje indywidualne dla Opiekunów i klubów według potrzeb.

Wszystkie działania wspierające odbyły się w formie online.

Dokumenty dotyczące projektu

Regulamin projektu

Projekt został zorganizowany przez Centrum Nauki Kopernik jako koordynatora regionalnego klubów z woj. mazowieckiego i był współfinansowany przez Polsko-Amerykańską Fundację Wolności. Partnerem projektu Badacze KMO 2021 była firma Delta Optical.

*Publikacja „Oko w oko z rozwielitką, czyli jak zrealizować projekt badawczy w Klubie Młodego Odkrywcy” jest dostępna na licencji Creative Commons Uznanie autorstwa – Użycie niekomercyjne 4.0 Międzynarodowa. Pewne prawa zastrzeżone na rzecz Centrum Nauki Kopernik. Utwór powstał w ramach Programu Klub Młodego Odkrywcy realizowanego przez Centrum Nauki Kopernik przy wykorzystaniu środków Polsko-Amerykańskiej Fundacji Wolności. Zezwala się na dowolne wykorzystanie treści – pod warunkiem zachowania niniejszej informacji, w tym informacji o stosowanej licencji, posiadanych praw oraz o Programie Klub Młodego Odkrywcy. Treść licencji jest dostępna na niniejszej stronie.